Các dự án cao tốc Bắc – Nam qua miền Trung tăng tốc

Bốn dự án ở miền Trung gồm Quảng Ngãi – Hoài Nhơn, Hoài Nhơn – Quy Nhơn, Quy Nhơn – Chí Thạnh và Chí Thạnh – Vân Phong. Trong đó, ba dự án đi qua tỉnh Gia Lai giữ vai trò hạt nhân khi tạo động lực phát triển giao thương, logistics và mở rộng không gian kinh tế cho toàn khu vực. Việc hình thành tuyến cao tốc liên hoàn từ phía Bắc xuống Nam qua địa bàn tỉnh giúp tạo trục vận tải mới, giảm tải áp lực cho Quốc lộ 1 và nâng cao khả năng kết nối với các vùng kinh tế lân cận.

Ba dự án qua tỉnh Gia Lai tăng tốc, tạo trục kết nối xuyên suốt

Trong bốn dự án tại miền Trung, Quảng Ngãi – Hoài Nhơn được xem là đoạn trọng điểm nhất với quy mô và tính chất kỹ thuật phức tạp. Đây là mắt xích quan trọng mở đầu cho toàn chuỗi cao tốc, có vai trò liên kết vùng duyên hải Nam Trung Bộ với khu vực Tây Nguyên. Tuyến dài hơn 88 km nhưng phải đi qua nhiều địa hình đồi núi, sườn dốc liên tục, khiến khối lượng thi công đào – đắp, xử lý nền đất yếu, thiết kế hầm và cầu vượt thuộc nhóm lớn nhất của toàn bộ cao tốc Bắc – Nam giai đoạn này.

Dự án triển khai đồng thời hàng chục mũi thi công, huy động hơn 1.500 kỹ sư, công nhân cùng hệ thống máy móc công suất lớn làm việc ba ca liên tục.

Dự án Quảng Ngãi – Hoài Nhơn có chiều dài 88 km, tổng mức đầu tư hơn 20.400 tỷ đồng, là dự án có quy mô lớn nhất trong 12 dự án thành phần thuộc cao tốc Bắc – Nam giai đoạn 2021 – 2025. Tuyến đi vào địa bàn thị xã Hoài Nhơn (nay thuộc tỉnh Gia Lai mới) với địa hình đồi núi phức tạp, phải thi công ba hầm xuyên núi dài từ 610 m đến hơn 3,2 km cùng 77 cầu và 586 cống. Đây là một trong những dự án có khối lượng công trình cầu – hầm lớn nhất khu vực miền Trung. Hiện tiến độ đạt hơn 90%

Hơn 50 km đường chính đã hoàn thành, hai hầm số 1 và số 2 đã lắp đặt xong hệ thống điện, chiếu sáng và giám sát; hầm số 3 đang hoàn thiện vỏ bê tông và nền đường. Khi thông xe kỹ thuật, tuyến này sẽ mở rộng cửa ngõ phía Bắc của tỉnh Gia Lai mới, giảm tải đáng kể cho Quốc lộ 1 vốn thường xuyên quá tải.

Dự án Hoài Nhơn – Quy Nhơn dài hơn 70 km, tổng vốn hơn 12.400 tỷ đồng, là tuyến kết nối trực tiếp giữa cửa ngõ phía Bắc và trung tâm tỉnh Gia Lai mới. Từ tháng 8 năm 2025, hơn 45 km đường đã được thông xe kỹ thuật. Các hạng mục nền đường, mặt đường, cầu cống và hầm chui dân sinh cơ bản đã hoàn thành.

Nhà thầu đang thi công đồng bộ hệ thống an toàn giao thông và các đoạn đường dẫn còn lại. Khi hoàn thành toàn tuyến vào cuối năm 2025, quãng đường di chuyển từ Hoài Nhơn về trung tâm thành phố Quy Nhơn sẽ được rút ngắn đáng kể, giảm áp lực cho Quốc lộ 1 đoạn qua các huyện phía Bắc tỉnh.

Dự án Quy Nhơn – Chí Thạnh dài 65 km, đóng vai trò kết nối trung tâm tỉnh Gia Lai mới với khu vực phía Nam của tỉnh và tỉnh Đắk Lắk mới (được sáp nhập từ Phú Yên và Đắk Lắk cũ). Tuyến đi qua nhiều khu vực phát triển công nghiệp, dịch vụ và các vùng nuôi trồng thủy sản dọc ven biển, có ý nghĩa lớn trong việc hình thành trục cao tốc thông suốt.

Dự án chia thành ba gói thầu; hiện hàng nghìn kỹ sư và công nhân đang thi công nền đường, cấp phối đá, thảm nhựa và hoàn thiện hệ thống thoát nước. Tiến độ bám sát mục tiêu thông xe kỹ thuật năm 2025. Khi hoàn thành, tuyến sẽ mở rộng không gian phát triển cho thành phố Quy Nhơn, kết nối các khu kinh tế, khu công nghiệp phía Nam tỉnh, đồng thời liên thông trực tiếp đến khu vực Chí Thạnh của tỉnh Đắk Lắk mới.

Tuyến Chí Thạnh – Vân Phong dài hơn 48 km, là mắt xích nối tiếp với đoạn Quy Nhơn – Chí Thạnh, tạo ra trục cao tốc liên hoàn từ tỉnh Gia Lai xuống tỉnh Đắk Lắk mới và tiếp tục đi vào khu vực Vân Phong – Khánh Hòa.

Dự án hiện đạt khoảng 85% giá trị hợp đồng. Gần 1.000 công nhân và hàng trăm thiết bị đang thi công nền đường, cầu vượt, cầu cạn và hầm chui dân sinh. Khi hoàn thành, tuyến sẽ tạo mạch giao thông cao tốc liên vùng, đồng thời kết nối lên Tây Nguyên thông qua Quốc lộ 25 và Quốc lộ 26.

Vai trò chiến lược của các dự án miền Trung đối với tỉnh Gia Lai mới

Khi bốn dự án cao tốc trong khu vực hoàn thành, tỉnh Gia Lai sẽ có hơn 150 km cao tốc chạy xuyên suốt. Đây là bước đột phá lớn cho kết cấu hạ tầng giao thông của tỉnh vừa sáp nhập. Mạng lưới cao tốc mới giúp mở rộng không gian phát triển, tăng kết nối với các địa phương kinh tế trọng điểm miền Trung – Tây Nguyên và rút ngắn thời gian di chuyển giữa trung tâm tỉnh với các khu vực lân cận.

Hệ thống cao tốc cũng góp phần giảm tải lớn cho Quốc lộ 1, tạo điều kiện vận chuyển hàng hóa thuận lợi hơn qua cảng Quy Nhơn. Nhờ đó, các khu công nghiệp như Nhơn Hội, Nhơn Hòa và Long Mỹ sẽ có thêm lợi thế thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển dịch vụ và du lịch của thành phố Quy Nhơn.

Việc hình thành tuyến cao tốc liên hoàn từ Quảng Ngãi – Hoài Nhơn – Quy Nhơn – Chí Thạnh – Vân Phong được đánh giá là nền tảng quan trọng giúp tỉnh Gia Lai mới trở thành trung tâm giao thông và logistics của vùng duyên hải Nam Trung Bộ giai đoạn 2026 – 2030, tạo sức bật mạnh mẽ cho kinh tế biển, công nghiệp và đô thị.