Cồn Chim hồi sinh mạnh mẽ sau bão số 13

Nằm giữa đầm Thị Nại, cách trung tâm TP Quy Nhơn khoảng 15km, Cồn Chim từ lâu được ví như “lá phổi xanh” của vùng đầm phá ven biển. Nơi đây sở hữu hệ sinh thái rừng ngập mặn rộng lớn với những cánh rừng đước, sú, vẹt trải dài giữa mênh mông sóng nước. Không chỉ tạo nên cảnh quan thiên nhiên đặc trưng, hệ sinh thái này còn có vai trò quan trọng trong việc điều hòa khí hậu, lọc không khí, chắn sóng, giảm xói lở và bảo vệ môi trường sống cho nhiều loài động thực vật tự nhiên.

Nhờ môi trường sinh thái phong phú, Cồn Chim nhiều năm qua trở thành nơi cư trú của hàng chục nghìn cá thể chim, cò, diệc, le le và nhiều loài chim di trú quý hiếm. Mỗi buổi sáng sớm hay khi chiều buông xuống, từng đàn chim nối nhau chao liệng trên mặt đầm tạo nên khung cảnh bình yên và đầy sức sống. Đặc biệt, hình ảnh đàn cò trắng bay kín bầu trời đã trở thành nét đặc trưng riêng của vùng đầm Thị Nại, thu hút nhiều du khách và những người yêu thiên nhiên tìm đến trải nghiệm.

Không chỉ là nơi bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên, Cồn Chim còn gắn bó mật thiết với đời sống của người dân vùng đầm phá. Dưới tán rừng ngập mặn là môi trường sinh trưởng của nhiều loài thủy sản có giá trị như tôm, cua, cá dìa, cá đối, cá hồng cùng các loài nhuyễn thể. Nhờ nguồn lợi tự nhiên phong phú, nhiều hộ dân nơi đây sống bằng nghề đánh bắt thủy sản và phát triển du lịch cộng đồng.

Tuy nhiên, cơn bão số 13 năm 2025 đã khiến Cồn Chim chịu thiệt hại nặng nề chưa từng có. Gió lớn và triều cường quét qua làm hàng chục hecta rừng ngập mặn bị tàn phá nghiêm trọng. Nhiều cây bần, đước, dừa nước hàng chục năm tuổi bị bật gốc, gãy đổ, nằm ngổn ngang giữa vùng đầm phá. Những khu vực từng phủ kín màu xanh giờ chỉ còn lại cành cây khô xác và màu xám bạc sau bão.

Sau thiên tai, môi trường sống của các loài chim gần như bị phá vỡ hoàn toàn. Hình ảnh từng đàn cò trắng bay kín bầu trời vốn quen thuộc tại Cồn Chim gần như biến mất. Nhiều loài chim quý phải rời đi do không còn nơi làm tổ, trú ngụ và kiếm ăn. Không gian yên bình của vùng sinh thái ngập mặn cũng trở nên vắng lặng hơn khi tiếng chim thưa dần sau bão.

Không chỉ hệ sinh thái trên cạn bị ảnh hưởng, môi trường dưới nước cũng chịu tác động lớn. Các bãi sinh sản của thủy sản tự nhiên bị xáo trộn, thảm cỏ biển suy giảm, nguồn thức ăn tự nhiên cho các loài chim và sinh vật vùng đầm phá cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Người dân địa phương thời điểm đó từng lo ngại “lá phổi xanh” giữa đầm Thị Nại khó có thể phục hồi như trước.

Ông Võ Văn Giáo, người dân sinh sống nhiều năm tại xóm Cồn Chim cho biết, ông gắn bó với vùng đầm phá này từ nhỏ đến lớn nhưng chưa từng chứng kiến thiệt hại nặng nề như sau cơn bão số 13 năm 2025. Theo ông Giáo, thời điểm sau bão, nhìn những cánh rừng ngập mặn bị quật ngã, cây cối trơ trụi, chim cò biến mất khiến nhiều người nghĩ rằng môi trường sinh thái nơi đây sẽ rất khó hồi sinh.

“Từ nhỏ đến lớn tôi chưa bao giờ thấy Cồn Chim tan hoang như vậy. Sau bão, cây ngã đổ khắp nơi, chim cò gần như bỏ đi hết. Người dân chúng tôi lúc đó rất buồn và lo không biết bao giờ nơi này mới xanh trở lại”, ông Giáo chia sẻ.

Trước thực trạng đó, chính quyền địa phương cùng ngành chức năng và người dân đã triển khai nhiều giải pháp nhằm phục hồi hệ sinh thái Cồn Chim. Hàng nghìn cây bần, đước, sú và dừa nước được trồng mới tại các khu vực bị thiệt hại. Song song với việc phục hồi rừng ngập mặn, công tác tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, bảo vệ các loài chim hoang dã cũng được chú trọng.

Sau hơn một năm nỗ lực phục hồi, nhiều khu vực tại Cồn Chim đã dần phủ xanh trở lại. Những cánh rừng ngập mặn non phát triển tốt, nguồn thức ăn tự nhiên dưới đầm phá từng bước được tái tạo. Môi trường sống ổn định hơn đã tạo điều kiện để nhiều loài chim quay trở lại cư ngụ.

Những ngày gần đây, nhiều đàn cò nhạn xuất hiện trở lại tại khu vực rừng ngập mặn Cồn Chim, tạo nên khung cảnh sinh động giữa vùng đầm phá. Vào sáng sớm hoặc chiều muộn, hàng trăm cá thể cò nhạn cùng nhiều loài chim trời nối nhau bay lượn trên không trung rồi đáp xuống kiếm ăn giữa mặt đầm yên ả.

Đặc biệt, hình ảnh những đàn cò trắng phủ kín các tán rừng ngập mặn đã dần xuất hiện trở lại sau thời gian dài vắng bóng. Theo người dân địa phương, đây là tín hiệu tích cực cho thấy môi trường sinh thái tại Cồn Chim đang hồi sinh mạnh mẽ.

Theo anh Nguyễn Anh Khoa, người dân xã Tuy Phước Đông, nhiều năm qua chưa khi nào số lượng cò nhạn xuất hiện nhiều như thời điểm hiện tại. Loài chim này vốn rất nhạy cảm với môi trường sống và nguồn thức ăn tự nhiên, thường chỉ sinh sống ở những khu vực có hệ sinh thái ổn định và ít bị tác động.

“Việc cò nhạn và nhiều loài chim quý quay trở lại cho thấy môi trường ở Cồn Chim đã tốt hơn rất nhiều so với thời điểm sau bão. Người dân ở đây ai cũng vui vì thiên nhiên đang dần hồi sinh”, anh Khoa cho biết.

Điều đặc biệt là nhiều đàn chim hiện làm tổ ngay trên những cành cây khô còn sót lại sau bão số 13. Hình ảnh đó tạo nên sự tương phản rõ nét giữa dấu tích thiên tai và sức sống mãnh liệt của thiên nhiên vùng đầm Thị Nại.

Không chỉ mang ý nghĩa về môi trường, sự hồi sinh của Cồn Chim còn mở ra cơ hội phát triển du lịch sinh thái cho địa phương. Những chuyến đò chở khách len lỏi giữa rừng ngập mặn, cảnh đàn chim bay rợp trời vào mỗi buổi chiều hay trải nghiệm cuộc sống vùng đầm phá đang trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn đối với du khách khi đến Gia Lai.

Tuy nhiên, việc kết nối giao thông đến Cồn Chim hiện vẫn còn nhiều khó khăn. Do nằm biệt lập giữa đầm Thị Nại nên người dân và du khách chủ yếu di chuyển bằng đường thủy để vào khu sinh thái. Những chuyến đò ngang vẫn là phương tiện chính kết nối Cồn Chim với đất liền. Vào mùa mưa hoặc thời điểm thời tiết xấu, việc đi lại gặp không ít trở ngại, ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân cũng như hoạt động du lịch sinh thái tại địa phương.

Người dân địa phương cho rằng, bên cạnh việc tiếp tục phục hồi rừng ngập mặn, cần có thêm giải pháp hỗ trợ phát triển hạ tầng giao thông phù hợp để tạo điều kiện thuận lợi cho việc bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái bền vững.

Ông Võ Văn Giáo cho biết, người dân xóm Cồn Chim hiện rất vui mừng khi chứng kiến môi trường nơi đây đang dần hồi sinh, nhiều loài chim quý quay về cư ngụ sau thời gian dài biến mất. Theo ông, bà con địa phương sẽ tiếp tục chung tay bảo vệ môi trường sống, gìn giữ hệ sinh thái và trồng thêm nhiều cây xanh để Cồn Chim luôn giữ được màu xanh vốn có.

Hiện lực lượng kiểm lâm cùng chính quyền địa phương vẫn đang tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân bảo vệ các loài chim hoang dã, hạn chế săn bắt trái phép và cùng tham gia gìn giữ hệ sinh thái ngập nước. Với màu xanh đang dần trở lại cùng sự xuất hiện của nhiều loài chim quý, Cồn Chim được kỳ vọng sẽ tiếp tục là “lá phổi xanh” quan trọng giữa đầm Thị Nại, nơi thiên nhiên và con người cùng chung sống hài hòa.